Физикалык жана Кылдат дүйнөнүн бирдиктүүлүгү

Get Adobe Flash player

Фото-ТТК

«Койчуманов Тынчтыкбек Төлөнбаевич
- - «Физикалык жана Кылдат дүйнөнүн бирдиктүүлүгүн изилдөөчү борбор» деген коомдук фонддун директири, «Жоготулган ойлор» деген Физикалык жана Кылдат дүйнөнүн бирдиктүүлүгү жөнүндөгү китептин кол жазмасынын автору. 

Атайын комиссия 

Юмор 

Кыргыз Республикасында, кыргыз эли менен болуп өткөн бөөдө кырсыктын кырдаалын жана себептерин атайын териштирүү 

АКТЫСЫ 

I. ЖАПА ЧЕККЕНДЕР ЖӨНҮНДӨ МААЛЫМАТ3 (Глоссарийди караңыз) 

Кыргыз эли да Кудайдын түспөлүндө жана Кудайга окшош болуп жаралган, Кудайдын баласы болгон Адам6 атанын тукумунан болот. Кыргыз элинде да Космикалык мыйзамдын чегинде, Кудайдын мыйзамы менен жашоо милдети бар.

Кыргыз эли ыйык Чолпон ата менен баатыр Манасы бар эл болот. 

II. БӨӨДӨ КЫРСЫК БОЛУП ӨТКӨН ЖЕРГЕ (ОБЪЕКТКЕ) 

БЕРИЛГЕН МҮНӨЗДӨМӨ 

Кыргыз эли жашаган жердин жалпы аянты 199,9 миң квадрат метрди түзөт, анын 92 %-ы тоолорго туура келет. 

Кыргызстандын жаратылышы табигый сулуулуукка ээ. Кыргыз жеринин абасы таза, суулары тунук, тоолору кооз. Кыргыз жери суу ресурстарга, жер астындагы кендерге, мөмөлүү дарактар менен эс алуучу зоналарга бай келет. Жер астында жашаган жана жер үстүндө сойлогон макулуктар, жер бетинде бажыраган түркүн түрлүү өсүмдүктөр менен дарактар, кыбыраган жаныбарлар менен асманда учкан канаттуулар, дарактардын учтарын термелткен шамал менен асманда токтобой жылып жүргөн күн кыргыз жеринде да Кудай өзүнүн бир бөлүкчөсү менен дайыма катышып турушунан кабар берет. 

Кыргыз элинин маданияты, жашоо-мүнөздөрү жана карманган дини мамлекеттин Конституциянын талаптарына ылайыкташтырылган. 

III. БӨӨДӨ КЫРСЫКТЫН КЫРДААЛЫ 

Физикалык дүйнө деген – бул өз мыйзамдары менен жашаган, кишилер түзгөн мамлекеттин тиричилиги болот. Мамлекет кишинин физикалык денесинин, кишинин тыкыс материясынын гана кызыкчылыгын көздөйт. 

Кылдат дүйнө деген – бул өз осуяттары бар, Жалгыз Кудайга багыт берген дин болот. Дин кишинин чыныгы Рухтук5 денесинин, кишинин отту материясынын (Арбактын) гана кызыкчылыгын көздөйт. 

Физикалык дүйнө менен Кылдат дүйнөнүн максаттары жана чече турган маселелери эки башка болот, бирок эки дүйнө бирдиктүү болгондуктан, бардык чечим биринчи Кылдат дүйнөдө кабыл алынат, анан Физикалык дүйнөдө ишке ашырылат. Чечимдин багытын кишинин каалоосу аныктайт, эгерде каалоо Куйдайдын системасына коопсуздук түзбөсө. 

Алгачкы кыргыз эли өз ариби жок болсо да Физикалык жана Кылдат дүйнөнүн бирдиктүүлүгү жөнүндө кабары болгон. Өзгөчө кырдаал түзүлгөндө, кишилерди жана мал-жаныбарларды сакайтууда тийиштүү маалыматтарды алгачкы кыргыз эли Кылдат дүйнөдөн алып жүргөн. 

Алгачкы кыргыздардын сүйлөгөн сөздөрү Жараткандын ой-түшүнүгүнө туура келген, анткени, илгерки кыргыздардын ар бир сөзү бир гана мааниге ээ болгон жана бир гана элести берген. Алгачкы кыргыз эли таза сөздөрдү сүйлөгөн. 

Доорлордун алмашуу талабына ылайык кыргыз эли да башка элдин өкүлдөрү менен аралышып жашап калган. Умтулуусу жана каалоосу терс багыттагы кишилер менен кыргыз элинин аралашып жашашы, кыргыз элинин да каалоосунун, ойлорунун жана умтулууларынын багыттарын өзгөрткөн. Бара-бара кыргыздардын сүйлөгөн сөздөрүндө эки маанилүү жана эки элести берген бурмаланган сөздөр пайда болгон. Жараткандын ой-түшүнүгүн бузууга жана кыргыздардын аң-сезимин тарытууга алып келген ушундай терс умтулуулардын негизинде, азыркы мезгилде колдонулган Орусча-кыргызча сөздүктө (К.К.Юдахин түзгөн): «Кара» деген кыргыздын сөзү 26 мааниге ээ жана 26 элести берет. 

Кишинин аң-сезимин тарытууга түрткү берген дагы бир аракет бар, бул сөздөрдү башка тилден кыргыз тилине которгон учурда ишке ашырылат. Мисалы, орустун «Плоть» жана «Тело» деген эки сөзү орустар үчүн эки башка мааниге ээ жана эки башка элести берет. Бирок кыргыздардын илим кызматкерлери орустун «Плоть8» деген сөзүн кыргыз тилине орустун «Тело» деген сөзүнүн мааниси жана элеси менен которушуп, орустун эки сөзүнүн түшүнүгүн бириктирип, кыргыз элине бир маани жана бир элес менен бурмалап түшүндүрүшөт. Ушул себептүү, орус тилин билбеген кыргыздар орустун «Плоть8» деген сөзү тууралуу эч нерсе билбейт.

Дин кызматкерлери да Курандын жоболорун кыргыз элине түшүндүрүшкөндө, орустун «Плоть» деген сөзүн орустун «Тело» деген сөзүнүн мааниси жана элеси менен түшүндүрүшөт. Орус тилин билбеген кыргыздарда дин багытында да орустун «Плоть» деген сөзү жөнүндө таптакыр түшүнүк да, элес да жок. 

Ушундай бурмалап түшүндүрүү орустун «Светило» деген сөзүн кыргызчага которгондо да орун алган. Дин кызматкерлери орустун ушул «Светило» деген сөзүн кыргызчага «Шам чырак» деп которушкан. Орус элинин тил байлыгынан, кыргыздын «Шам чырак» деген сөзүнө мааниси боюнча да, элеси боюнча да туура келген «Светильник» деген сөздү оңой эле тапса болот. 

Орустун «Светило» деген сөзү кыргызчага «Жарык нурун чыгарган» деп которулса, анда кыргыз эли туура түшүнүк жана так элес алмак. Анткени, ушул орус менен кыргыз элдеринин эки сөзү «Шам чырак» («Светильник») жана «Жарык нурун чыгарган» («Светило») мааниси, элеси жана жашоо мөнөтү менен айырмаланышат. «Шам чырак» («Светильник») жасалган нерсе болот жана убактылуу жашайт. «Жарык нурун чыгарган» («Светило») жаратылган нерсе болот жана түбөлүккө жашайт.

 

Илим менен дин кызматкерлери тарабынан орусча түпнускасынан алыс которулган ойлорду кыргыздарга дайыма таңуулоонун натыйжасында кыргыз элинин жалпы аң-сезиминин абалы тарып калган. Тиричиликте көп маанилүү жана бурмаланган сөздөрдү колдонуунун кесепетинен азыркы кыргыз эли Чындыктын жолунан да алыстай баштаган. 

IV. БӨӨДӨ КЫРСЫКТЫН КЕЛИП ЧЫГУУ СЕБЕПТЕРИ 

Бөөдө кырсык болуп өткөн жерди карап чыгып, керек болгон материалдар менен тереңиреек таанышып, тиешеси бар кишилерден сурап-билип, атайын териштирүү комиссиясы ушул бөөдө кырсыктын келип чыгуу себептери төмөнкүлөр деп эсептейт: 

1. Азыркы кыргыз элинде алгачкы кыргыз элине таандык каалоолордун, ойлордун жана умтулуулардын жоктугунан Жараткандын ой-түшүнүгүн жана Кудайдын мыйзамын бузууга багыт берген бурмаланган ойлор кыргыздын укумунан тукумуна өтүп жатышы. 

2. Тиричиликте кыргыз эли көп маанилүү, көп элести берген сөздөрдү колдонунун, бурмаланган ойлор менен жашоонун натыйжасында кыргыз элиндеги жалпы аң-сезимдин абалы тарышы жана кыргыз элинин өнүгүү багыты Кудайдын жолунан алысташы. 

3. Физикалык (Тыкыс) дүйнө менен Кылдат18 (Отту) дүйнөнүн  ортосундагы көпүрөнүн бузулушу. 

Азыркы кишилерде материалдуулукка болгон умтулуу өнүгүп-өрчүгөн, бирок чыныгы Рухтуулуктун (көзгө көрүнбөгөн жактын) муктаждыгына таптакыр көңүл бурулбай калган. Кыргыз элинин ушундай бир жактуу өнүгүшүнүн кесепетинен азыркы учурда эки дүйнөнүн бирдиктүүлүгүн камсыздаган көпүрө бузулуп, кыргыз элинде эки дүйнөнүн бирдиктүүлүгүн көрсөткөн элес жоголгон. Кудайга болгон ишеним менен тиричиликке болгон көз караш да Чындыктан алыстап, катуу бурмаланган. 

V. БӨӨДӨ КЫРСЫКТЫН КЕЛИП ЧЫГУУ СЕБЕПТЕРИН 

ЖОЮУ БОЮНЧА ЖАНА УШУНДАЙ ОКУЯЛАРДЫН КАЙТАЛАНЫШЫН АЛДЫН АЛУУ БОЮНЧА 

ИШЧАРАЛАР 

Иш-чаралар

Аткаруу мөөнөтү

Аткаруучулар

Аң-сезимдүү тиричиликтин түбүн көздөй ой жүгүртүүнү баштоо

Дайыма

Кыргыз Республикасынын Өкмөтү

Кыргызстан мусулмандарынын дин башкармалыгы

Кыргыз элинин аң-сезиминин абалын кеңейтүүнү камсыздаган иш аракеттерди жүргүзүү

Дайыма

Кыргыз Республикасынын Өкмөтү

Кыргызстан мусулмандарынын дин башкармалыгы

Мектепке чейинки жана мектепте билим берүү мекемелеринде, жогорку жана атайын билим берүү окуу жайларында «Физикалык жана Кылдат дүйнөнүн бирдиктүүлүгү жөнүндө» сабакты киргизүү

Дайыма

Кыргыз Республикасынын Өкмөтү

Илим жанабилим берүү министрлиги

Мамлекеттик тилди өнүктүрүү жөнүндөгү концепцияга өзгөртүүлөрдү киргизүү

31.12.2017 жыл

Кыргыз Республикасынын Өкмөтү 


VI. КОСМИКАЛЫК МЫЙЗАМДАРДЫН ЖАНА КИШИЛЕРДИН МЫЙЗАМДАРЫНЫН БУЗУЛУШУНА ЖОЛ БЕРИЛИШИ ЖӨНҮНДӨГҮ КОМИССИЯНЫН ЧЫГАРГАН ЖЫЙЫНТЫКТЫГЫ ЖАНА АНДАЙ МЫЙЗАМ БУЗУУЛАРГА БАРГАН ЖАКТАР
 

Кудайдын мыйзамы Космикалык мыйзамдын түзүмүнө кирет. Кыргыз жеринде Кудайдын мыйзамынын бузулушуна жол берилгенин эске алып, Кыргыз элинин Кудай жолунан алысташына жоопкерчиликтүү жактар деп комиссия төмөнкүлөрдү эсептейт:

 

1. Кыргызстан мусулмандарынын дин башкармалыгы - кишилердин ойлорун аң-сезимдүү тиричиликтин түбүн көздөй ой жүгүртүүгө багыттаган эмес. Ислам дини, дүйнө жүзүндөгү башка диндер сыяктуу эле, Кудайга ишенүүлөрдүн башка түрлөрүн колдогусу келбейт, кишинин денеси эки денеден: физикалык жана Чыныгы рухтук денелерден тураарын уккусу да келбейт, тирүү жандуу нерселердин материалдуу жагын материалдуулук эмес жагынан бөлүп карайт. Дин кызматкерлери тарабынан Кудай менен кишинин өз ара мамилеси тууралуу кыргыз элине дайыма бурмаланган маалыматтарды берүүнүн натыйжасында азыркы кыргыз эли Чындыктын жолунан чыга баштаган, кыргыз жеринде Кудайдын мыйзамдарынын бузулушуна жол берген (Тиричилик 1:16,27; 2:7,22). 

Жогоруда айтылгандардын негизинде Чыныгы Рухтук башчылардын Кеңешинин иш аракетинин чегинде жоопкерчиликке тартууну комиссия сунуш кылат. 

2. Кыргыз Республикасынын Өкмөтү – кыргызстанда илим менен билим берүү системаларынын бир жактуу болуп өнүгүшүнө жол берген. Илим эки же экиден көп маанилүү жана элеси бар сөздөрдү пайдаланууну, бурмаланган сөздөрдү аралаштырып сүйлөөнү кыргыз элине сунуштаган. Илим кыргыз элинин аң-сезиминин абалынын тарышына багыттаган өнүгүү процесстерди изилдеген эмес, Физикалык жана Кылдат дүйнөнүн бирдиктүүлүгүн билүүгө умтулган эмес. Билим берүү системасы кыргыз элинин жаш муундарынын аң-сезимин Илим сунуштаган багытта калыптандырган. Ушундай терс аракеттердин натыйжасында кыргыз жеринде Жараткандын ой-түшүнүгү жана Космикалык мыйзамдар бузулган. Жер планетасында болуп жаткан кырдаалдарды бардык тараптан изилдөөнү караштырган Илимдер академиясынын уставдык талаптары да аткарылбай калган. 

Жогоруда айтылгандардын негизинде Бириккен улуттар уюмунун Генералдык ассамблеясы багытында акимий жоопкерчиликке тартууну комиссия сунуш кылат. 

3. Илим жана билим берүү министирлиги - Физикалык жана Кылдат дүйнөнүн бирдиктүүлүгү жөнүндө билимди кыргыз элинин жаш муундарына берген эмес, жерден тышкаркы аң-сезимдерге таандык билимдерди алууга кыргыз элине тоскоолдук кылган. Мектепке он бир жылдык билим берүүнү киргизип, жаш муундарда жалкоолук сапаттын туруктуу өрчүшүнө жол берген. Кыргыз жеринде калыптанып калган жогорку билим алуу системасын одоно бузуп, сапатсыз окуу жайлардын санын көбөйткөн. Жаш муундарда Кудайга умтулууну жоготуп, аларда материалдуу умтулуунун өрчүшүнө түрткү берген системаны билим берүү мекемелеринде орноткон. Ушундай терс аракеттердин натыйжасында кыргыз жеринде Космикалык мыйзамдар бузула баштаган. Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 32-чи беренесинин 1-чи пункту да аткарылбай калган. Жогоруда айтылгандардын негизинде Мамтоокентехкөзөмөл жана Профсоюздар Федерациясы багытында акимий жоопкерчиликке тартууну комиссия сунуш кылат. 

Териштирүүнүн жыйынтыгы боюнча комиссия жапа чеккен Кыргыз элинин күнөөлүк даражасы 50 % (элүү пайызды) түзөт деп эсептейт. 

VII. ТИРКЕЛГЕН ТЕРИШТИРҮҮ МАТЕРИАЛДАРЫ 

1. Ушул бөөдө кырсыкты териштирүү үчүн атайын комиссияны түзүү жөнүндө Кудайдын буйругу. 

2. Бөөдө кырсык жөнүндө кабарлоо. 

3. Бөөдө кырсык болуп өткөн жерди карап чыгуу протоколу. 

4. Схемалар, майып болгон жерден тартылган сүрөттөр жана диктафондук үн жазуулар. 

5. Н-1 формасындагы актысы. 

6. Майып болгондугу жөнүндө берилген корутунду. 

7. Түшүнүк каттар жана сурап билүү протоколдору. 

Комиссиянын төрагасы: Маймыл2016-жыл ээси. 

Комиссиянын мүчөөлөрү:  Токту           Чаян Тараза      Тоо теке 

Букачар        Арстан               БөйөнСуу пери 

Эгиздер         Селки            Жаачы          Балык 

- «маймыл» жылындагы ай ээлери.