Физикалык жана Кылдат дүйнөнүн бирдиктүүлүгү

Get Adobe Flash player

Фото-ТТК

Койчуманов Тынчтыкбек Төлөнбаевич
- «Физикалык жана Кылдат дүйнөнүн бирдиктүүлүгүн изилдөөчү борбор» деген коомдук фонддун директири, «Жоготулган ойлор» деген Физикалык жана Кылдат дүйнөнүн бирдиктүүлүгү жөнүндөгү китептин кол жазмасынын автору.

 

Кыз кимге тиешелүү 

Аңгеме 

Кыргыз тил кабинетине мугалим киргенде, класстагы окуучулардын ызы-чуусу басаңдай түштү. Сырткы көрүнүшү боюнча мугалимдин денеси сымбаттуу, жүзү мээримдүү, анын тажрыйбасы чоң мугалим экени көрүнүп турат. Мугалим класстын ортосуна чейин басып барып, жүзү менен окуучуларга бурулуп, анан окуучулар менен учурашты. Стулга отуруп, сумкасын тизесине коюп, анан сумкасын ачты. Сумкасынын ичине үңүлө карап, ичиндегилерин ары-бери жылдырып, бир нерсе издеди. Мугалим сумкасынан журнал менен 6 класс үчүн «Кыргыз тили» китебин алып чыкты. Китептин автору Садык Үсөналиев. Мугалим китептин белги коюлган бетин ачкандан кийин, башын өйдө көтөрүп, окуучуларга суроо менен кайрылды:

- Үй тапшырма эмне жөнүндө эле, ким айтып берет? 

Мугалим кол көтөргөн окуучулардын арасынан өзүнө жакын отурган окуучу кыздын атын атады. Мугалимге жакын отурган окуучу кыз төмөндөгүдөй жооп берди: 

- Кыргыз эл жомогунда жыгач уста кыздын тулку боюн абдан сымбаттуу, сулуу кылып жасайт. Кийим тигүүчү абдан кооз кийимдерди жасап, жыгачтан жасалган кызды кийиндирет. Темир уста кымбат баалуу металлдардан абдан кооз топчуларды, сөйкөлөрдү, шакектерди жасап, жыгачтан жасалган кызды аябагандай сулуу кылат. Илимпооз жыгачтан жасалган кызга жан киргизип, кызды кишилердей сүйлөтөт. Жомок «кыз кимге тиешелүү?» деген талаш суроо менен аяктайт. Үй тапшырма болсо, ушул суроого терең ой жүгүртүп, туура жооп табуу болгон. 

Мугалим ыраазы болуп, окуучу кызды отуруусун өтүндү. Ал мээримдүү жүзү менен окуучуларды карап, жомоктогу «Кыз кимге тиешелүү?» деген суроого ким жооп берет»- депкубанычтуу үн менен сурады. 

Окуучулар тегиз кол көтөрүштү. Мындай сейрек болуучу көрүнүшкө таң калган мугалим, биринчи катардын акыркы партасында отурган окуучу баланы суроого жооп берүүсүн өтүндү. Окуучу бала ордунан тез туруп, шашыла төмөнкүлөрдү айта баштады: 

- Кыз илимпозго тиешелүү, себеби кызга илимпоз жан жана тил киргизип, адам кылды. Жыгач устанын да, кийим тигүүчүнүн да, темир устанын да кызга тиешеси бар. Бирок, алар кызды жасаганга гана өз салымдарын кошушту. 

Мугалим суроого жооп берип жаткан окуучу баланы отуруусун өтүндү. Мугалим экинчи катардын акыркы партасында отурган окуучу баладан берилген суроого жоопту токтогон жерден улантышын өтүндү. Экинчи катардын акыркы партасында отурган окуучу бала да ордунан тез туруп, берилген суроого жоопту токтогон жеринен ишенимдүү үн менен улантты: 

- Эгер илимпоз кызга жан жана тил киргизбесе, жыгач уста кызды куурчак кылып алмак, ал жансыз нерсе жыгач устанын үйүндө тура бермек, акыры сынып, чирип жок болмок. Кийим тигүүчү кызды кооздоп кийиндирди. Бирок, илимпоз ага жан жана тил киргизбесе, жыгачты кийиндирип эмне кереги бар эле, кийим да жыгач менен кошо жок болмок. Темир уста кызды сулуулантып, жасалгалады. Бирок, илимпоз ага жан жана тил киргизбесе, кымбат баалуу металлдардан жасалган буюмдар деле жыгач менен кошо жок болмок. Үч уста кызга баарын беришти, анткени менен ага жан жана тил киргизе алышкан жок. Ошондуктан кыз илимпозго таандык, ал жаны жок жыгачка жан киргизип, адам кылды, сүйлөттү. 

Окуучуларынын жоопторуна мугалим абдан ыраазы болду. Ал окуучулардын жетишкендиктерине өзүнчө ырахаттанып жатып: «Кимде дагы кандай жооп бар?» деген көнүмүш суроону кантип окуучуларга бергенин өзү да билбей калды. Анан, мындай суроого эч ким жооп бербейт деп, мугалим өзүн өзу жоошутту. 

Бирок, класстагы окуучулардын көпчүлүгү колдорун көтөрүштү. Мындай сейрек кездешүүчү көрүнүшкө абдан таң калган мугалим толкунданып кеткендиктен, анын жүрөгү ойнолоктоп, ордунан кыймылдап кетти. Мугалим эки абалда калды, бир жагынан бир нерседен шектенгендей болду, экинчи жагынан булсырдуу көрүнүшкө азгырылды. Азгыруу алдыга суурулуп чыкты, мугалим окучуулардын жообун угууга абдан ынтызар болду. Ал үчүнчү катардын биринчи партасында отурган окуучу кызды ордунан тургузду. 

- Кыз жыгач устага таандык, анткени кыздын тулку боюн жыгачтан жасап, ал жок нерсени бар кылды. Жок нерсеге кийим тигүүчү кийим тикмек эмес, жок нерсени темир уста жасалгалабайт болучу, илимпоз болсо жан менен тилди жок нерсеге кантип киргизмек эле. Ошондуктан кыз жыгач устага таандык, ал биринчи болуп жок нерсени бар кылды – деп окуучу кыз кайра ордуна отурду. 

Класста кайрадан окуучулардын колдору өйдө көтөрүлдү. Мугалим окучуунун жообуна ичинен талдоо жүргүзүүгө аракеттенип, биринчи катардын экинчи партасында отурган окуучу балага жооп берүүгө уруксат берди. Ал окуучу бала ордунан жай туруп, бир азга жөтөлүп, үнүн тазалады, анан көнүмүш суроого мындайча жооп берди: 

- Кыз баардыгына таандык. Анткени, жыйырманчы кылымдын аягында Космикалык аң-сезимдүү нерсе Эль Мориянын адамзатына «Жиберилген каттар»-ындагы сөздөр менен айтканда, кыздын денеси эки бөлүктөн турат: көзгө көрүнгөн бөлүктөн жана көзгө көрүнбөгөн бөлүктөн. Үч уста кыздын көзгө көрүнгөн жагын жасоого өз салымдарын кошушту, илимпоз кыздын көзгө көрүнбөгөн жагын жасады. Эгерде биз кыздын физикалык көзгө көрүнгөн денесин, физикалык көзгө көрүнбөгөн денесинен бөлүп карай турган болсок, анда кыз бизге окшогон толук кандуу киши болбой калганы турат. Ошондуктан кыз төртөөнө тең таандык! 

Экинчи партадагы окуучу бала ордуна отургандан кийин, класста кайрадан колдор өйдө көтөрүлдү. Акыркы башкачаланып айтылган жаңыча жоопко таң калганмугалим, өзүнчө ойго чөмүлүп, экинчи катардын орто ченинде отурган окуучу балага карап башын ийкеди. 

- Кыз Кудайга таандык. Анткени Ыйык китептерде кишини Кудай жараткан дейт. Үч устаны да, илимпозду да Кудай жараткан. Кудай кишилерди жаратпаганда, анда жыгачтан кыз киши жасалмак эмес. Ошондуктан кыз Кудайга таандык! –деди экинчи катардын орто ченинде отурган окуучу бала. 

Класста кайрадан колдор өйдө көтөрүлдү. Акыркы жооптордогу ойлордон чыккан энергиялар мугалимдин субстанциясындагы өзүнө окшош энергияны кыймылга келтиришти. Бул жөнөкөй суроого туура жооп табуу үчүнмугалим өз ой жүгүртүүсүн ылдамдатты. Ой жүгүртүү калыбын бузбай, мугалим үчүнчү катардын орто ченинде отурган окуучу кызга карап башын ийкеди. Бул окуучу кыз ордунан турганда эле, анын жүзү катуу ойго чөмүлгөн абалда болучу. Бул окуучу кыз да башкачаланып айтылган жоопту берди: 

- «Россиянын зыңылдаган кедрлери» деген китепте ар бир кишиде Кудайдын бир бөлүкчөсү жашайт деп айтылат, бардык кишилердеги ошол бөлүкчөлөр биригишип, Бир Бүтүн Кудайды түзөт экен. Үч устада да жана илимпоздо да Бир Бүтүн Кудайдын бөлүкчөлөрү бар, демек, жыгачтан жасалган кызда да Бир Бүтүн Кудайдын бөлүкчөсү бар болот эмеспи. Ошондуктан кыз Бир Бүтүн Кудайга таандык! 

Үчүнчү катардын акыркы партасында отурган окуучу бала, отурган калыбын бузбастан, башкачаланып жооп берген класташтарына күлүмсүрөй карап: 

- Силер кайда багыт берип жатасыңар: хизбут тахризмгеби же вахабизмгеби? –деди. 

Бул окуучу баланы туурап, үй тапшырмага жооп берген окуучу кыз да экинчи катардын орто ченинде отурган окуучу балага кайрылып, өзүнүн чочулоосун айтты: 

- Бул сөзүңдү биологиядан сабак берген агай укпасын, ал сага күндө «эки» деген бааны коё берет, сенден киши маймылдан жаралган деген сөздөрдү укмайынча. Бизге болсо, ал Чарлз Дарвиндин теориясын бардыгыбызга кайра-кайра окута берип, бизди эзип таштайт –деди. 

Окуучулардын акыркы айтылган ойлорунан чыккан энергиялар да мугалимге оккульттук таасирин тийгизди. Ал караңгылыктын энергиялары мугалимдин субстанциясынанөзүнө окшош энергиялардын бөлүкчөлөрүн кыймылга келтирип, мугалимдекоркуу сезимин пайда кылды. Мугалим шашылып, окуучуларга тыюу салып сүйлөдү: 

- Ай балдарым, токтоткула сандыракты сүйлөгөндү! Биологдун силерди кыйнаганы жеңил жара болот. Эгерде, бул жерде айтылган сөздөр мамлекеттин коопсуздук кызматына жетсе, анда алар күндө директорду баш кылып, мени каш кылып, ата-энеңерди төш кылып өздөрүнө чакырта берет, анан балдарга туура эмес маалыматтарды берип жатыпсыңар, балдарды туура эмес тарбиялап жатыпсыңар деп бизди күнөөлөп, жоопко тартат. 

Мындан ары, мектепте, сабак учурунда Кудайды оозго алып сүйлөбөгүлө. Сабак учурунда окуу программасына кирген сөздөрдү гана колдонуп сүйлөгүлө, андай «Кудай жараткан», «Кишинин денеси эки денеден турат» деген чоочун сөздөрдү колдонбогула. 

Экинчи катардын орто ченинде отурган, башкачаланган жоопту берген окуучу бала мугалимине нааразы болуп: 

- Үйүңөрдөн «Кыз кимге тиешелүү?» деген суроого терең ой жүгүртүп, интернетке кирип, бул суроого туура жооп таап келгиле деп сиз өзүңүз бизге үй тапшырма бердиңиз го? –деди. 

- Силер китепти кунт коюп окубайсыңарбы! Китепте кыз илимпозго таандык деп турат. Ушул жерден чекит коюлду, андан ары ой жүгүртпөгүлө. Болду, ушуну менен үй тапшырманы талдоону аяктадык. Эми жаңы темага өтөбүз – деп мугалим кесе сүйлөдү. 

Мугалим доскага басып барып, колуна борду алды, анан жаңы теманы жазмакчы болду. Мугалим жаңы теманы доскага жаза алган жок, ал өз субстанциясындагы суроо менен жооптордон чыккан карама каршы энергиялардын кагылышуусуна кысылып калды: 

«Балдар чындыкты айтып жатышпайбы, сен эмне алардын туура ой жүгүртүүсүнө тоскоолдук кылып жатасың?». 

«Мен деген мамлекеттик мекемеде иштейм, мага айлык акыны мамлекет төлөйт. «Ким акча берсе, ал өзү каалаган музыканы угат» деген макал бар. Мага акча мамлекет берип жатат, демек мамлекетке керектүү ишти аткарууну менден мамлекет талапкылат». 

«Аркы дүйнөгө барганыңда, эмне үчүн сен чындыкты бурмалагандардын катарына туруп алдың деп Кудай сенден сурасачы?». 

«Мамлекеттик бийлик бутактардын башында туруп, элдин тагдырын башкаргандар бар. Мыйзам чыгаргандар бар. Ошолор жооп берет да өлкөдөгү болуп жаткан Кудайдын мыйзамын бузууларга. Мен кичинекей кишимин. Мен мамлекеттин мыйзамдарын бузбашым керек. Мен окучууларды мамлекеттик мыйзамдарды бузбай жашоого үйрөтүшүм керек. Мен өзүмдүн балдарымды да эптеп чоңойтуп, аларды эл катарына кошушум керек». 

«Балдардын аң сезимдүү тиричиликтин үстүнөн терең ой жүгүртүүлөрүнө тоскоолдук кылуу, бул аларды маң курт кылууга болгон аракет экенин билбей турасыңбы? Алардын жандарын түз жолдон чыгарып жатпайсыңбы? Алардын арасында өзүңдүн да балдарың бар эмеспи?». 

«Ой Кудай ай! Ошондой экенин билип турам, баарына түшүнүп турам, бирок менин колуман эмне келет, мамлекет башчылары бизге ушундай талапты коюп жатышса. Мектепте динге үгүттөө иштери болбошу керек деп мамлекетибиздин мыйзамдарында жазылган». 

«Өзүңдү ушул балдар менен салыштырчы, сен өзүң жана сенин класташтарың ушул балдардын курагында болгон кезиңерде, силер ушул балдардай болуп аң сезимдүү тиричиликтин үстүнөн терең ой жүгүртө алчу белеңер?». 

«Кайда-ан, биз китепте эмне жазылса, ошолорду эле айтчуубуз. Биз аң сезимдүү тиричиликке ой жүгүрткөн эмеспиз жана окуу китептердин чегиенен чыга албайт элек. Азыркы балдардын ой жүгүртүүсү өнүккөн жана алар эч кимге көз каранды болгусу келишпейт, алар бардык жагынан биздин доордун балдарынан айырмаланып турушат». 

«Бул балдар жаңы доордун балдары болот. Жаңы доордо Жаңы энергиянын таасири менен силер да өзгөрүлүшүңөр керек. Жаңы энергияны киши кабыл алат, эгерде киши өз аң сезиминин абалын кеңейте алса. Ата-энелер билиши керек, Жаңы доордо аң сезимдеринин абалын кеңейтүүгө жөндөмдүү, кишинин физикалык көзүнө көрүнбөгөн денесин көрүүгө жөндөмдүү балдар төрөлүп жатышат. Жаңы мезгилде төрөлгөн балдардын энергетикалары Эски энергиянын таасири менен жашап жатышкан өз ата-энелеринин энергетикаларынан таптакыр айырмаланып турушат. 

Тилекке каршы, силер Жаңы доордун келишине маани бербей, жаңы доордун талабына өз көңүлүңөрдү бурбай жатасыңар. Силер доорун аяктап бараткан Эски энергияга тиешелүү болгон системалар менен балдарды окутуп да, тарбиялап да жатасыңар. Жаңы доордун келиши менен Жер планетасында адамзаттын жаңы өнүгүп-өсүү мөнөтү башталды. Кишилерди жеңил башкаруу үчүн Эски энергия кишилердин аң сезимин таарытууга алып келген ар кандай системаларды ойлоп чыккандыгын кишилер мындан ары билип жүрүшүңөр керек. 

Силердин ой жүгүртпөй жасаган аракеттериңердин натыйжасында силердин балдарыңар азыркы күндө кыйналып да, азапка түшүп да жатышат. Сага бул балдар аянычтуу эмеспи?»... 

Акыркы суроо жоопсуз калды. Анткени, бала бойго бүткөндө эне менен баланын киндиктери биригишет да, бала төрөлгөндө, кишилер алардын физикалык көзгө көрүнгөн киндик байланыштарын гана кесишет. Ал эми алардын физикалык көзгө көрүбүгөн киндик байланыштары болсо, аларды байланыштырып тура берет, эгерде, эне өз ыктыяры менен бул энергетикалык киндик байланышты үзбөсө. «Алыста жүргөн балдарынын оор абалда калганын эне кантип билет?» деген суроого жоопту, ушул жактан издеш керек. 

Кантсе да мугалим эне эмеспи. Албетте, эне өз балдарына жакшылыкты гана каалайт. Ошон үчүн, акыркы суроодон кийин мугалимдин жүрөгү кысылып, көзү караңгылай түштү. 

22.03.2006 жыл